Leasing finansowy – w jakim zakresie możliwa jest korekta pierwotnej faktury?

Naczelny Sąd Administracyjny po raz kolejny zajmował się kwestią korekty podstawy opodatkowania w odniesieniu do leasingu finansowego. Najnowszy wyrok z 30 maja 2022 r. (sygn. I FSK 805/18) dotyczył jednak postępowania wymiarowego, nie zaś interpretacyjnego, stąd też i konkluzje wynikające z tego wyroku są konkretniejsze. Z drugiej strony, analiza stanu faktycznego sprawy pokazuje, że organy nie wykorzystały wszystkich argumentów, które mogły zniweczyć prawo firmy leasingowej do zwrotu podatku. Kwestia korekty pierwotnej faktury dokumentującej wydanie przedmiotu umowy leasingu finansowego nie jest nowym zagadnieniem. NSA zajmował się nią już co najmniej dwukrotnie i zarówno w wyroku z 28 września 2017 r. (sygn. I FSK 2053/15), jak i z 30 stycznia 2018 r. (sygn. I FSK 1330/15) Sąd potwierdził prawo firmy leasingowej do korekty pierwotnej faktury, uznając jednak, że elementem podstawy opodatkowania pierwotnej dostawy towarów powinna być kwota faktycznie żądana przez firmę leasingową od korzystającego. Nie można zatem uznać, że należność powstająca w związku z wypowiedzeniem umowy leasingu w postaci wszystkich przyszłych, zdyskontowanych rat leasingowych jest – na gruncie podatku VAT – odszkodowaniem, którego kwota nie podlegałaby opodatkowaniu VAT. Jeśli finansujący nadal domaga się od korzystającego zapłaty tej kwoty, to nie jest uprawniony by o tę kwotę obniżyć pierwotnie ustaloną podstawę opodatkowania. Jak bowiem wynikało z pierwszego ze wskazanych wyroków NSA: „rozwiązanie umowy leasingu nie zwalnia leasingobiorcy od zapłaty rat wymagalnych na dzień jej rozwiązania (pomniejszonych o część odsetkową), a konieczność ich uiszczenia wynika przede wszystkim z wykonania umowy dostawy w jej aspekcie ekonomicznym. Konieczność uiszczenia tych rat na żądanie finansującego wiąże się ściśle z dostawą przedmiotu leasingu korzystającemu, mieszcząc się tym samym w pojęciu wszystkiego, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów (leasingodawca) otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od leasingobiorcy lub osoby trzeciej (art. 29a ust. 1 ustawy o VAT)”. NSA potwierdził, że w razie redukcji kwot należnych od korzystającego w związku z wypowiedzeniem umowy leasingu finansowego, firma leasingowa jest uprawniona do korekty pierwotnie wystawionej faktury o kwoty, których efektywnie nie będzie się domagać od korzystającego. W obu wskazanych wyrokach NSA potwierdzone zostało natomiast prawo firmy leasingowej do skorygowania pierwotnej podstawy opodatkowania do poziomu świadczenia rzeczywiście należnego od korzystającego, obejmującego sumę rat leasingowych należnych na dzień rozwiązania umowy oraz rat leasingowych wymagalnych na ten dzień, pomniejszonych o stosowną część odsetkową oraz wartość ewentualnie zwróconego finansującemu przedmiotu leasingu. Skoro zaś NSA potwierdził, że wartość zwróconego finansującemu przedmiotu leasingu winna obniżać pierwotną podstawę opodatkowania (co jest w pełni logiczne, gdyż zwrot towaru jest jedną z najbardziej naturalnych przyczyn korekty), to nie jest zaskoczeniem stanowisko NSA wyrażone w najnowszym wyroku z 30 maja 2022 r. W wyroku tym NSA utrzymał w mocy wcześniejszy wyrok WSA w Warszawie z 29 listopada 2017 r. (sygn. III SA/Wa 107/17) i potwierdził, że w razie redukcji kwot należnych od korzystającego w związku z wypowiedzeniem umowy leasingu finansowego, firma leasingowa jest uprawniona do korekty pierwotnie wystawionej faktury o kwoty, których efektywnie nie będzie się domagać od korzystającego. W analizowanej sprawie, co istotne, doszło do windykacji leasingowanych maszyn i ich sprzedaży przez firmę leasingową na rzecz podmiotu trzeciego. Doszło więc do zwrotu przedmiotu i ograniczenia kwot należnych od korzystającego, co uzasadniało korektę.

NSA potwierdził, że w razie redukcji kwot należnych od korzystającego w związku z wypowiedzeniem umowy leasingu finansowego, firma leasingowa jest uprawniona do korekty pierwotnie wystawionej faktury o kwoty, których efektywnie nie będzie się domagać od korzystającego.

Na co innego jednak warto zwrócić uwagę. Otóż z opisu sprawy wynika, że sama umowa leasingu zawarta została w 2007 r., zaś dostawa maszyn w ramach leasingu finansowego miała miejsce w 2008 r. Wypowiedzenie umowy leasingu nastąpiło zaś w 2013 r., podczas gdy faktura korygująca wystawiona została przez firmę leasingową w 2015 r., a więc 7 lat po zafakturowaniu dostawy. Jednocześnie, z opisu sprawy nie wynika, by organy podatkowe podniosły zarzut braku możliwości wystawienia faktury korygującej już po upływie okresu przedawnienia pierwotnego zobowiązania podatkowego. To zaś, znając praktyki organów podatkowych, byłoby najbardziej naturalnym działaniem. Wydaje się, że jest to element przeoczenia, nad którym nie pochylił się również WSA. Zaistnienie takiej sytuacji nie powinno jednak prowokować innych firm leasingowych do opóźnień w zakresie korygowania faktur pierwotnych. Autor: Marta Szafarowska, doradca podatkowy Linkedin-in