Choć przepisy o opodatkowaniu wyrównawczym obowiązują w Polsce od 1 stycznia 2025 r., a termin pierwszego raportowania w zasadzie nawet jeszcze nie minął, już teraz czeka nas dość obszerna nowelizacja mająca na celu doprecyzowanie regulacji oraz uwzględnienie kolejnych wytycznych OECD. Pośród szerokiego katalogu zmian, projekt modyfikuje m.in. zasady stosowania tzw. bezpiecznej przystani CbCR. Choć Ministerstwo w uzasadnieniu nowelizacji określa zmiany jako korzystne dla podatników, to w rzeczywistości trudno uznać je za takie.
Tymczasowa bezpieczna przystań
Rozwiązanie to pozwala nie obliczać globalnego podatku wyrównawczego, krajowego podatku wyrównawczego lub podatku wyrównawczego od niedostatecznie opodatkowanych zysków, jeżeli dla tej jurysdykcji zostanie spełniony jeden z trzech testów:
- de minimis – osiągane przychody znajdują się poniżej określonego progu (10 mln euro przychodu, 1 mln euro dochodu);
- efektywnej stawki podatkowej – efektywna stawka podatkowa, obliczona według zasad uproszczonych, powinna wynosić min. 15% w 2024 r.; 16% w 2025 r. i 17% w 2026 r.;
- rutynowych zysków – zrealizowany zysk jest równy lub niższy od kwoty substratu majątkowo-osobowego.
W praktyce najczęściej stosowany jest test uproszczonego ETR (efektywnej stawki podatkowej), który pozwala stosunkowo szybko, na bazie łatwo dostępnych danych zweryfikować możliwość skorzystania z przystani.
„Once out, always out”
W ramach instytucji przystani CbCR obowiązuje zasada „raz wyłączony, zawsze wyłączony”. To jej stosowanie w praktyce wzbudziło bardzo dużo wątpliwości w kontekście prawidłowego stosowania tymczasowej bezpiecznej przystani przez jednostki zlokalizowane w Polsce.
W zdecydowanej większości państw stosujących system GloBE, w szczególności w UE, regulacje te weszły w życie już 1 stycznia 2024 r. Polska spóźniła się z implementacją i przepisy zaczęły obowiązywać w naszym kraju 1 stycznia 2025 r.
Praktyczną konsekwencją opóźnienia były wątpliwości, czy w zakresie polskich podmiotów nieskorzystanie z bezpiecznej przystani za rok 2024 (kiedy w Polsce formalnie jeszcze nie obowiązywały przepisy GloBE) powoduje zrealizowanie zasady „once out, always out” i w efekcie, brak możliwości korzystania z tego rozwiązania za kolejne lata?
Ustawodawca rozwiewa wątpliwości
Projektowana nowa treść art. 148 ust. 21 ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych zakłada, że:
„wybór, o którym mowa w ust. 1, obowiązuje przez okres roku podatkowego, przy czym wybór ten może być ponawiany i mieć zastosowanie do lat podatkowych, które rozpoczynają się nie później niż dnia 31 grudnia 2026 r. i kończą się nie później niż dnia 30 czerwca 2028 r. Jeżeli w roku podatkowym, w którym grupa, w danej jurysdykcji, podlegała przepisom ustawy, kwalifikowanej zasadzie włączenia dochodu do opodatkowania, kwalifikowanej zasadzie niedostatecznie opodatkowanych zysków lub kwalifikowanemu krajowemu podatkowi wyrównawczemu, nie dokonano wyboru, o którym mowa w ust. 1, tego wyboru nie można dokonać w kolejnych latach”.
Projektowane zmiany mają spowodować, że jeśli centrala w swoim kraju miała obowiązek włączenia Polski w raportowanie GloBE już za 2024 r., ale jednocześnie nie dokonała dla Polski wyboru tymczasowej bezpiecznej przystani, wybór ten nie może być już dokonany w latach kolejnych, np. 2025.
Projektowane zmiany mają spowodować, że jeśli centrala w swoim kraju miała obowiązek włączenia Polski w raportowanie GloBE już za 2024 r., ale jednocześnie nie dokonała dla Polski wyboru tymczasowej bezpiecznej przystani, wybór ten nie może być już dokonany w latach kolejnych, np. 2025.
W praktyce oznacza to, że jeśli na poziomie centrali, jednostki zlokalizowane w Polsce były włączane m.in. na podstawie zasady Income Inclusion Rule (IIR), tj. centrala w swoim kraju miała obowiązek włączenia Polski w raportowanie GloBE już za 2024 r. i jednocześnie nie dokonała dla Polski wyboru tymczasowej bezpiecznej przystani, wybór ten nie może być już dokonany w latach kolejnych, np. 2025.
Wymiar praktyczny
Zgodnie z treścią uzasadnienia sporządzonego przez MF, zmiana ta jest korzystna dla podatnika, prowadzi do poprawnego stosowania mechanizmu bezpiecznej przystani w systemie GloBE i w ten sposób eliminuje ryzyko wystąpienia dodatkowego opodatkowania jego działalności w innych jurysdykcjach wdrażających te regulacje. „Zmiana w art. 148 ust. 21 ustawy zmienianej jest zmianą na korzyść podatników. Proponuje się, by działała z mocą wsteczną i obowiązywała od roku podatkowego 2024” – czytamy.
Choć niewątpliwie nowa treść przepisu rozwiewa wątpliwości, trudno uznać, aby działała na korzyść polskich jednostek. Pomimo że za rok 2024 przepisy u.o.w. jeszcze nie obowiązywały, to działania grupy już w kontekście 2024 r. będą wymiernie wpływały na obowiązki i skutki dla polskich podatników.
Pierwsze raportowanie już w 2026 r.
Grupy, które stosują regulacje GloBE od 2024 r., pierwszy raz zaraportują deklaracje podatkowe za ten okres w ciągu najbliższych kilku miesięcy.
Szalenie istotne jest zatem, aby z polskiej perspektywy komunikować grupie specyfikę polskich regulacji oraz weryfikować, po pierwsze, czy możemy z takich bezpiecznych przystani korzystać oraz, po drugie, czy nasza grupa prawidłowo wykaże to w informacji GIR składanej na poziomie centralnym.
Jeśli takie zaraportowanie nie zostanie dopilnowane w tym roku, polskie jednostki mogą efektywnie stracić szanse na korzystanie z tymczasowej przystani CbCR w kolejnych latach.
Autor: Patryk Chmiel, doradca podatkowy
Linkedin-in
