Najnowsze stanowisko Szefa KAS ogranicza możliwość stosowania umów leasingu do transakcji dotyczących przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. To problem przede wszystkim dla podatników, którzy prowadzą działalność o charakterze produkcyjnym w ramach grupy kapitałowej. Wcześniej to, że tego typu umowy w rozumieniu regulacji podatkowych stanowią umowę leasingu finansowego przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, potwierdzał Dyrektor KIS, m.in. w interpretacji z 26 listopada 2020 r.
Była to jedna z pierwszych interpretacji wydanych przez Dyrektora KIS, której przedmiotem była klasyfikacja na gruncie przepisów prawa podatkowego umowy oddania przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania. W interpretacji z 26 listopada 2020 r. (nr 0114-KDIP2-2.4010.252.2020.3.AG) organ potwierdził, że tego typu umowa w rozumieniu regulacji podatkowych będzie stanowić umowę leasingu finansowego przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Kto korzystał?
Umowy o wskazanym charakterze zawierane były głównie przez tych podatników, którzy zamierzali wyodrębnić pewien zakres prowadzonej przez siebie działalności, przede wszystkim w ramach grupy kapitałowej prowadzącej działalność o charakterze produkcyjnym. Leasing finansowy przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części proponowany był jako alternatywa dla ich sprzedaży, ponieważ nie wiązał się z koniecznością uzyskania finansowania zewnętrznego (np. pożyczki czy kredytu). Dodatkowo pozwalał na ustalenie wartości początkowej środków trwałych na poziomie rynkowym, a dodatkowo, w przeciwieństwie do klasycznych przekształceń, umożliwiał korzystającemu niekontynuowanie amortyzacji według zasad i wartości stosowanych przez poprzednika. Między innymi z uwagi na powyższe korzyści omawiane rozwiązanie cieszyło się pewną popularnością wśród podatników, a część z nich uzyskała przed jego wdrożeniem korzystne dla siebie interpretacje indywidualne, analogiczne do powołanej powyżej interpretacji z 26 listopada 2020 r.
Podatnikom, którzy zdecydowali się zawrzeć umowy leasingu finansowego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, pozostaje albo próba zmiany negatywnej interpretacji w toku postępowania sądowoadministracyjnego, albo ograniczenie stosowania regulacji leasingowych do środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych i korzystania oraz pobierania pożytków z pozostałych składników np. na podstawie umowy dzierżawy.
Podatnikom, którzy zdecydowali się zawrzeć umowy leasingu finansowego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, pozostaje albo próba zmiany negatywnej interpretacji w toku postępowania sądowoadministracyjnego, albo ograniczenie stosowania regulacji leasingowych do środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych i korzystania oraz pobierania pożytków z pozostałych składników np. na podstawie umowy dzierżawy.
Co mówi ustawa o CIT?
Szef KAS powrócił jednak do zagadnienia dopuszczalności leasingowania przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Pismem z 9 sierpnia 2024 r. (sygn. DOP4.8221.19.2024) zmienił stanowisko przyjęte przed laty przez Dyrektora KIS. Szef KAS odwołał się do definicji legalnej umowy leasingu zawartej w art. 17a pkt 1 ustawy o CIT, zgodnie z którą na potrzeby podatku CIT pod tym pojęciem rozumie się umowę nazwaną w kodeksie cywilnym, a także każdą inną umowę, na mocy której jedna ze stron, zwana dalej „finansującym”, oddaje do odpłatnego używania albo używania i pobierania pożytków na warunkach określonych w ustawie drugiej stronie, zwanej dalej „korzystającym”, podlegające amortyzacji środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, a także grunty oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów. Natomiast zarówno przedsiębiorstwo, jak i jego zorganizowane części, jak wskazał Szef KAS, „stanowią pewne struktury organizacyjne obejmujące składniki materialne i niematerialne służące prowadzeniu działalności gospodarczej i charakteryzujące się określonym stopniem zorganizowania” i może obejmować również te składniki, które nie podlegają amortyzacji (np. pracownicy). W konsekwencji Szef KAS uznał, że zawarcie umowy, której przedmiotem jest przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, może zostać uznane na potrzeby podatkowe najwyżej za leasing poszczególnych składników majątkowych – środków trwałych podlegających amortyzacji lub wartości niematerialnych i prawnych (tj. tych, które zostały wskazane w treści art. 17a pkt 1 ustawy o CIT).
Jakie konsekwencje?
Przedstawiona powyżej zmiana interpretacji indywidualnej przez Szefa KAS pociągnie za sobą zmianę innych interpretacji dotyczących omawianego zagadnienia i postawi w trudnej sytuacji tych podatników, którzy zdecydowali się zawrzeć umowy leasingu finansowego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Pozostanie im zatem albo próba zmiany negatywnej interpretacji w toku postępowania sądowoadministracyjnego, albo ograniczenie stosowania regulacji leasingowych do środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych i korzystania oraz pobierania pożytków z pozostałych składników np. na podstawie umowy dzierżawy. Należy się jednak liczyć z tym, że takie rozwiązanie nie rozwiąże jednak żadnego z problemów, zwłaszcza po zakończeniu umów leasingu i możliwości przeniesienia własności przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części po cenie niższej niż rynkowa. Takie uprawnienie co do zasady zarezerwowane jest bowiem wyłącznie dla umów leasingu.
Autor: Łukasz Andruszkiewicz, doradca podatkowy
Linkedin-in
