Sprawa opłat dodatkowych pobieranych przez firmy leasingowe w związku z mandatami i wykroczeniami drogowymi trafiła ostatecznie przed Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z 4 lutego 2026 r. Sąd wskazał, w jaki sposób na gruncie podatku VAT należy kwalifikować kwoty naliczane leasingobiorcom za obsługę wezwań kierowanych do właściciela pojazdu przez organy krajowe i zagraniczne.
Pobór tego typu opłat w branży leasingowej jest powszechny. Jeden z finansujących wystąpił w związku z tym o interpretację. Wskazał w nim, że jako właściciel pojazdów oddanych w leasing otrzymywał wezwania od organów do wskazania osoby kierującej pojazdem w chwili popełnienia wykroczenia. Odpowiedzi na takie wezwania wymagały podjęcia działań administracyjnych i angażowania pracowników spółki, co tym samym wiązało się z ponoszonymi kosztami po stronie leasingodawcy.
W związku z tym w umowach leasingu przewidziano opłaty dodatkowe: 100 zł w przypadku wezwań od organów krajowych oraz 110 zł w przypadku organów zagranicznych. Opłaty te były fakturowane z zastosowaniem stawki VAT 23%.
Jako podstawę prawną spółka wskazała art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, podnosząc, że pobierana opłata stanowi wynagrodzenie za usługę polegającą na przekazaniu danych leasingobiorcy na uzasadnione wezwanie organu. Spółka zaznaczyła, że opłata ta jest odrębnie fakturowana i powoduje powstanie po jej stronie podatku należnego VAT.
Opłata dodatkowa a VAT
Organy podatkowe zwróciły uwagę, że sama opłata nie może być przedmiotem opodatkowania VAT. Opodatkowaniu podlega bowiem wyłącznie konkretna czynność tj. dostawa towaru lub świadczenie usługi, za którą dana opłata jest pobierana. Zdaniem organu, w opisanym stanie faktycznym nie można jednak w ogóle mówić o istnieniu usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ z wniosku nie wynikało, by spółka wykonywała jakiekolwiek świadczenie na rzecz leasingobiorcy, a działania podejmowane przez leasingodawcę polegały na realizacji obowiązku właściciela pojazdu wobec organów władzy publicznej.
Nowy wyrok NSA potwierdza, że czynność związana z pobraniem opłaty dodatkowej za przekazanie danych korzystającego na wezwanie organu w przypadku wykroczeń drogowych nie stanowi elementu wynagrodzenia leasingodawcy z tytułu świadczonej przez niego usługi leasingu, a tym samym nie podlega ona VAT.
Nowy wyrok NSA potwierdza, że czynność związana z pobraniem opłaty dodatkowej za przekazanie danych korzystającego na wezwanie organu w przypadku wykroczeń drogowych nie stanowi elementu wynagrodzenia leasingodawcy z tytułu świadczonej przez niego usługi leasingu, a tym samym nie podlega ona VAT.
Podobnego zdania był NSA, który uznał, że beneficjentem opisanych czynności był organ występujący z wezwaniem, a nie leasingobiorca, od którego pobierano opłatę. Sąd zauważył też, że we wniosku nie wskazano, jakie konkretne korzyści leasingobiorca uzyskuje w zamian za uiszczenie opłaty. Nie opisano także żadnego działania lub zaniechania, które spółka zobowiązałaby się wykonać na jego rzecz. W konsekwencji – w ocenie NSA – w przypadku opłat dodatkowych pobieranych przez firmy leasingowe w związku z mandatami i wykroczeniami (i działań, które są z tym związane) nie można stwierdzić istnienia relacji „świadczenie w zamian za wynagrodzenie”, niezbędnej do uznania danej czynności za usługę opodatkowaną VAT.
Dodatkowe koszty nie oznaczają odrębnej usługi
NSA podkreślił, że ponoszenie dodatkowych kosztów w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie powstania odrębnej usługi podlegającej opodatkowaniu VAT. Takie koszty mogą być elementem kalkulacji ceny, ryzyka biznesowego lub modelu rozliczeń z kontrahentami, ale nie zawsze prowadzą do opodatkowania.
Orzeczenie ma istotne znaczenie dla firm leasingowych i innych podmiotów pobierających opłaty dodatkowe za przekazanie mandatów. Rozstrzygnięcie wydane przez NSA w wyroku z 4 lutego 2026 r. nie powinno jednak stanowić zaskoczenia dla branży, ponieważ podobne podejście do tego typu opłat organy i sądy prezentowały już w przeszłości, o czym pisaliśmy m.in. w artykule „Opłata za udzielenie informacji o użytkowniku nie podlega VAT”.
Nowy wyrok NSA jedynie potwierdza, że czynność związana z pobraniem opłaty dodatkowej za przekazanie danych korzystającego na wezwanie organu w przypadku wykroczeń drogowych nie stanowi elementu wynagrodzenia leasingodawcy z tytułu świadczonej przez niego usługi leasingu, a tym samym nie podlega ona VAT.
Autor: Piotr Rejowski
Dodatkowe materiały:
