Czy czynności związane z udziałem w dystrybucji ubezpieczeń leasingowanych pojazdów stanowią usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego i podlegają zwolnieniu przedmiotowemu z opodatkowania VAT? Nad odpowiedzią na to pytanie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pochylał się w ostatnich miesiącach dwukrotnie, raz przyznając rację organowi, drugi raz podatnikowi.
Takie stanowisko zajął NSA w wyroku z 18 stycznia 2024 r. Przypomnijmy, że obowiązujące od 1 stycznia 2019 r. regulacje w podatkach dochodowych wprowadziły ograniczenia w ujmowaniu w kosztach podatkowych wydatków związanych z umowami leasingu, których przedmiotami są samochody osobowe określane mianem „luksusowych”. Choć wyrok jest korzystny, to nie sposób nie zauważyć, że został wydany 5 lat po wejściu w życie nowych regulacji, gdy zdecydowana większość umów leasingu zawieranych w poprzednim stanie prawnym już się zakończyła.
Pod koniec 2023 r. sądy rozstrzygnęły sprawy dotyczące opodatkowania akcyzą tzw. brygadówek z dwoma rzędami siedzeń, potwierdzając stanowisko wyrażone przez NSA już w wyrokach z sierpnia 2023 r. Konkluzja jest jedna: dwurzędowe pojazdy typu furgon to nie samochody osobowe, a więc nie podlegają one akcyzie. To zmiana dotychczasowego stanowiska prezentowanego przez organy podatkowe, która będzie miała pozytywny wpływ zarówno na działalność przedsiębiorców nabywających takie samochody z zagranicy, jak i dokonujących zmian konstrukcyjnych w pojazdach dostawczych.
Nowa interpretacja Dyrektora KIS może wywołać szereg negatywnych skutków podatkowych po stronie finansujących. Organ wskazał bowiem, że w przypadku karnego wypowiedzenia umowy leasingu przez finansującego ze względu na powstałe wymagalne należności dochodzi do zakończenia stosunku zobowiązaniowego. Ewentualne wznowienie (kontynuowanie) umowy stanowi de facto zawarcie nowej umowy, której podstawowy okres powinien być liczony „od nowa”, a więc od momentu odwołania oświadczenia finansującego o wypowiedzeniu pierwotnej umowy.
Do wprowadzenia obligatoryjnego KSeF pozostało coraz mniej czasu, a nadal wiele kwestii związanych z działaniem tego Systemu budzi wątpliwości. Najważniejszym dokumentem, który opublikowało dotychczas Ministerstwo Finansów, pozostaje broszura informacyjna do schemy FA(2), która odnosi się m.in. do kwestii stosowania dodatkowych oznaczeń na fakturze ustrukturyzowanej. Jednak Rzecznik MŚP apeluje do Ministra Finansów o rozłożenie w czasie wejścia w życie przepisów o KSeF, motywując to m.in. doświadczeniami przedsiębiorców, którzy obecnie korzystają z dobrowolnej wersji Systemu.
Źródłem zmian jest niedawno przyjęta dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2225 w sprawie umów o kredyt konsumencki (dalej: CCD II), która uchyla dyrektywę 2008/48/WE. Rozszerza ona katalog usług, które kwalifikowane będą jako kredyt konsumencki, m.in. o umowy najmu i leasingu z opcją wykupu. Może to oznaczać dodatkowe obowiązki dla finansujących, wynikające ze statusu instytucji pożyczkowej, w tym objęcie podatkiem od niektórych instytucji finansowych. Państwa członkowskie mają 2 lata na dostosowanie krajowych przepisów.
Na rzecz którego z podmiotów: pierwotnego korzystającego czy też korzystającego przejmującego prawa i obowiązki z umowy leasingu finansowego w następstwie jej cesji, powinien wystawić fakturę korygującą finansujący, w przypadku zdarzeń mających wpływ na podstawę opodatkowania podatkiem VAT zaistniałych w trakcie trwania umowy? Choć w wydanej niedawno interpretacji Dyrektor KIS udzielił odpowiedzi m.in. na to pytanie, to zastosowanie się do zaprezentowanej wykładni prowadziłoby w praktyce do kolejnych problemów.
Tzw. miękkie hybrydy (mild hybrid), które posiadają zarówno silnik spalinowy, jak i elektryczny (przy czym jego moc w porównaniu do silnika spalinowego jest znacznie mniejsza, ale wspiera on funkcje napędowe samochodu) w przeszłości korzystały z preferencyjnych stawek akcyzy przewidzianych dla pojazdów hybrydowych. Stanowisko organów uległo jednak zmianie i aktualnie wzywają one podatników, którzy nabyli miękkie hybrydy z zagranicy, do zapłaty akcyzy w pełnej wysokości.
Nowe orzeczenie NSA daje wielu podatnikom nadzieje na uzyskanie zwrotu akcyzy zapłaconej od samochodów, które następnie były przedmiotem WDT lub eksportu. Sąd podkreślił, że analizując możliwość uzyskania zwrotu, nie można kierować się wyłącznie literalną wykładnią art. 107 ust. 1 AKCu, a także że należy odróżnić rejestrację czasową z urzędu, od rejestracji na wniosek, która umożliwia wywóz pojazdu za granicę. NSA wskazywał również, że opodatkowanie akcyzą uzależnione jest od konsumpcji, która materializuje się poprzez rejestrację danego pojazdu na terytorium kraju.
Spłata wierzytelności z wypowiedzianych umów leasingu, która wynika z porozumienia zawartego z finansującym, stanowi koszty uzyskania przychodów dotychczasowego korzystającego. Dla oceny skutków podatkowych takich zdarzeń stosowana będzie ogólna reguła dotycząca rozpoznawania kosztów podatkowych, zgodnie z którą kosztami uzyskania przychodów są wszystkie wydatki ponoszone przez podatnika w celu osiągnięcia lub zachowania źródeł przychodów, które nie zostały wymienione w art. 23 ustawy o PIT jako wprost wyłączone z kosztów podatkowych.
Cesja umowy leasingu finansowego nie rodzi obowiązku korekty pierwotnej faktury wystawionej przez finansującego. W przypadku wystąpienia takiej sytuacji leasingodawca nie będzie musiał wystawiać kolejnej faktury (dokumentującej cedowaną umowę leasingu finansowego) na rzecz przejmującego. Do wystawienia faktury VAT dokumentującej cesję na przejmującego (i rozliczenia powstałego z tego tytułu podatku należnego) będzie natomiast zobowiązany pierwotny korzystający. Takie wnioski wynikają z nowej interpretacji wydanej przez Dyrektora KIS.
Czy podatnik, wynajmując samochód w innym kraju UE, a następnie przemieszczając go do Polski i użytkując w kraju, nabywa prawo do rozporządzania nim jak właściciel? Zdaniem Dyrektora KIS owszem, co oznaczałoby konieczność zapłaty akcyzy z tytułu dokonanego przemieszczenia. Zdaniem WSA we Wrocławiu do nabycia prawa rozporządzania towarem jak właściciel nie dochodzi, więc akcyza nie jest należna. Tę kwestię zapewne jednak ostatecznie rozstrzygnie Naczelny Sąd Administracyjny.
Zawierając umowę leasingu, której przedmiotem jest ambulans, korzystający zobowiązany jest do stosowania proporcji analogicznie jak w przypadku „samochodów luksusowych”, ponieważ na gruncie ustaw o podatkach dochodowych karetka nie jest samochodem specjalnym, a osobowym. W konsekwencji leasingobiorca nie ma prawa do ujęcia w całości w kosztach uzyskania przychodów poniesionych przez siebie wydatków związanych z umową leasingu.
W ostatnim czasie głośno stało się o wynikających z Krajowego Planu Odbudowy podatkach związanych z zakupem i posiadaniem samochodu, do wprowadzenia których zobowiązała się Polska. Część z nich jest dopiero w fazie planów, ale zmiany dotyczące amortyzacji samochodów zostały już uchwalone przy okazji nowelizacji ustawy o elektromobilności. Czego i kiedy powinni spodziewać się podatnicy?
W najnowszym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że zwrot wydatków za korzystanie z prywatnego pojazdu do celów służbowych przekazany pracownikowi stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, choć konkluzja wyroku wydanego miesiąc wcześniej – również przez NSA – była całkowicie odmienna. Niejednolite podejście do kwestii zwrotu wydatków za korzystanie z prywatnego auta do celów służbowych trwa już jednak od wielu lat, co wskazuje na potrzebę wydania przez NSA uchwały w tym zakresie.
W najnowszym wyroku NSA oddalił skargę złożoną przez Dyrektora KIS, potwierdzając tym samym, że opłaty z tytułu przejęcia wierzytelności w faktoringu nie podlegają ograniczeniom kosztowym w CIT dla tzw. kosztów finansowania dłużnego, określonych w art. 15c ustawy o CIT. Co właściwie wynika z wyroku i jakie ma on znaczenie dla firm leasingowych?
Sprzedaż samochodu wykupionego z leasingu o wartości początkowej nieprzekraczającej 1,5 tys. zł i wprowadzonego do ewidencji środków trwałych skutkuje powstaniem przychodu z działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem PIT. W takiej sytuacji zastosowania nie znajdzie regulacja wynikająca z art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy o PIT, umożliwiająca wyłączenie z przychodów z działalności przychodów z odpłatnego zbycia niskocennych składników majątku.
Trybunał Sprawiedliwości UE, odnosząc się do ewentualnej możliwości żądania zwrotu podatku pobranego z naruszeniem prawa unijnego, rozstrzygnął, czy jego zwrotu może żądać wyłącznie podmiot, który uiścił ten podatek. Ponadto rozważył, czy w świetle brzmienia art. 110 TFUE państwa UE mogą wewnętrznie uregulować, kto będzie uprawniony do uzyskania zwrotu takiego podatku – podatnik, a może także kolejni właściciele samochodu. Rozważania TSUE dotyczyły uiszczenia obowiązującego w Rumunii (niezgodnie z prawem unijnym) specjalnego podatku rejestracyjnego wymaganego przy pierwszej rejestracji samochodu.
Branża leasingowa ze swej natury nie zalicza się do tych, w których rozliczenia podatku u źródła są najbardziej problematyczne. Znaczna część rynku leasingowego otrzymuje bowiem kluczowe świadczenia, takie jak finansowanie, od podmiotów polskich, w szczególności powiązanego banku. Jednak u tych leasingodawców, którzy wypłacają świadczenia opodatkowane u źródła (w szczególności odsetki) sytuacja znacznie się już komplikuje. Niestety nie należy się spodziewać, by ułatwiły ją objaśnienia podatkowe, których projekt opublikowało ostatnio Ministerstwo Finansów.
Jakie skutki na gruncie przepisów prawa podatkowego po stronie korzystającego wywołuje wypłata przez ubezpieczyciela odszkodowania w przypadku szkody całkowitej (w tym również kradzieży) leasingowanego samochodu? Z takim pytaniem do Dyrektora KIS zwrócił się podatnik, który nabrał wątpliwości co do kwalifikacji tego typu świadczeń. Interpretacja wydana przez organ nie jest korzystna dla leasingobiorców, ponieważ po raz kolejny odwołano się w niej do zasady ogólnej, zgodnie z którą przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej są wszelkie przysporzenia majątkowe, uzyskane w związku z tą działalnością, o ile ustawa o PIT nie wyłącza ich z tej kategorii.
Dyrektor KIS, a w ślad za nim również WSA w Warszawie, uznał, że rozliczenie transakcji sprzedaży nieruchomości zawartej z podmiotem powiązanym z zastosowaniem kredytu kupieckiego, którego dokonał podatnik na estońskim CIT, powoduje powstanie dochodu z tytułu tzw. ukrytych zysków. Choć transakcja miała charakter incydentalny i nie miała w pełni rynkowego charakteru, to niewykluczone, że odnosząca się do niej interpretacja przyczyni się do kwestionowania przez organy podatkowe także innych form finansowania między podmiotami powiązanymi na estońskim CIT, np. leasingu.
