Zmiany do ustawy Prawo budowlane mają przyczynić się do uproszczenia procesu budowlanego, m.in. poprzez zwolnienie kolejnego katalogu inwestycji z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę oraz ograniczenie obowiązku podlegania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Znaczna część nowelizowanych przepisów dotyczy dalszej cyfryzacji procesu budowlanego i spraw z nim związanych. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2023 r.
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów prowadzi prace nad zmianami do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nowe przepisy wprowadzają m.in. instytucję „planu ogólnego”, który będzie jednym z czynników odpowiadających za zwiększenie zakresu wymogów formalnych towarzyszących realizowanym inwestycjom mieszkaniowym. Ponadto rozszerzają one zakres zastosowania tzw. renty planistycznej, przez co wzrosną obciążenia dla właścicieli niektórych nieruchomości. Uchwalenie nowych regulacji przewidziane jest na I kwartał 2023 r.
Coraz więcej Polaków decyduje się na nabycie nieruchomości za granicą. Czynnikami wpływającymi na wzrost zainteresowania są m.in. wzrost cen nieruchomości i bieżących kosztów w naszym kraju, a także zmiany stylu życia wielu osób spowodowane m.in. pandemią (możliwość pracy zdalnej, która nie musi być wykonywana w Polsce dla polskich pracodawców lub usługobiorców). W tym kontekście z dużym zainteresowaniem i aprobatą spotkała się interpretacja Dyrektora Krajowej Izby Skarbowej dotycząca realizacji celu mieszkaniowego i zastosowania zwolnienia z PIT.
Z informacji przekazanych przez Prezesa Rady Ministrów wynika, że w ciągu pierwszych dwóch dni od uruchomienia programu wakacji kredytowych skorzystało z niego ponad 500 tys. kredytobiorców. Nie obyło się jednak bez problemów, które wynikały m.in. z pośpiechu przy wprowadzaniu narzędzi umożliwiających kredytobiorcom składanie wniosków. Nie brak też wątpliwości dotyczących określenia zakresu osób mogących korzystać z pomocy.
Większość przepisów tzw. ustawy deweloperskiej weszło w życie 1 lipca 2022 r. Głównym celem nowych regulacji jest zwiększenie ochrony nabywców lokali mieszkalnych lub domów z rynku pierwotnego. Ustawa nakłada na deweloperów obowiązek przekazywania nabywcy szerszego zakresu informacji na temat nieruchomości, a także domniemanie uznania wad w lokalu lub domu. Nowe przepisy nakładają też na deweloperów obowiązek odprowadzania składek na specjalny fundusz gwarancyjny.
Ministerstwo Sprawiedliwości zakończyło prace nad zmianami do ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Mają one usprawnić działanie ksiąg wieczystych m.in. poprzez przyznanie notariuszom prawa dokonywania wpisów hipotek do ksiąg wieczystych, czego skutkiem powinno być istotne skrócenie czasu na wpis. Obecnie projekt ustawy jest przedmiotem uzgodnień rządowych i zanim trafi pod obrady Parlamentu i zacznie obowiązywać, zapewne minie co najmniej kilka miesięcy.
Ostatnie tygodnie, ze względu na eskalację wojny w Ukrainie, przyniosły masowy exodus wielu obywateli Ukrainy, szukających bezpiecznego schronienia dla siebie i swoich bliskich. Wielu Polaków oraz firm działających w Polsce, natychmiast odpowiedziało na tę nagłą potrzebę, udostępniając pokoje w swoich mieszkaniach i domach, jak również samodzielne mieszkania i inne lokale, czy też budynki, przystosowując je do celów mieszkalnych. Warto zatem podjąć próbę zakwalifikowania poszczególnych form prawnych udostępniania nieruchomości oraz ich skutki prawno-podatkowe.
W najnowszej interpretacji ogólnej Minister Finansów uznał, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z mocy prawa stanowi odrębną dostawę towarów. Stanowisko resortu stoi w sprzeczności z utrwaloną linią interpretacyjną organów, które wręcz jednolicie uznawały, że czynność tę należy traktować jak (ostatnią) opłatę z tytułu ustanowienia danego użytkowania wieczystego. Skąd zatem ta zmiana? I jakie są jej konsekwencje?
Mimo iż terminy „renta planistyczna” oraz „opłata adiacencka” funkcjonują w obrocie nieruchomościami od wielu lat, ich nałożenie stanowi zwykle dość istotne, dodatkowe obciążenie finansowe dla właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości, którzy często są zaskoczeni obowiązkiem poniesienia tych opłat. Warto zatem usystematyzować wiedzę w zakresie tego, w jakich sytuacjach należne są obie opłaty, kto ustala ich wysokość oraz kto jest zobowiązany do ich zapłaty.
Choć obowiązujące przepisy dotyczące nabywania nieruchomości przez cudzoziemców przewidują szereg zwolnień z obowiązku uzyskania zezwolenia MSWiA, od 1 stycznia 2021 r. muszą ubiegać się o nie obywatele Wielkiej Brytanii. Zezwolenie będzie niezbędne również w przypadku chęci nabycia przez obcokrajowców nieruchomości zlokalizowanych w tzw. pasie nadgranicznym.
Ustawa o odbudowie Pałacu Saskiego i innych historycznych budynków w centrum Warszawy przewiduje wiele odstępstw od przyjętych ogólnie zasad prowadzenia inwestycji. Ogranicza prawo własności i zawęża możliwość występowania z roszczeniami o odzyskanie nieruchomości i korzystanie z ograniczonych praw rzeczowych (np. służebności). Nie mają do niej zastosowania przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z drugiej strony jest szansą dla wielu firm wykonawczych i doradczych na rynku nieruchomości na wieloletnie kontrakty związane z nowymi inwestycjami.
