Czynność polegająca na pobraniu opłaty dodatkowej za przekazanie danych korzystającego na wezwanie organu w przypadku wykroczeń drogowych nie stanowi elementu wynagrodzenia leasingodawcy z tytułu świadczonej przez niego usługi leasingu, a tym samym nie podlega ona VAT. Takie stanowisku zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku, w którym oddalono skargę złożoną przez firmę leasingową.
Najnowszy projekt zmian do ustawy o VAT, związany z wdrożeniem obowiązkowego Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), ma zostać przyjęty w I kwartale 2023 r., a wejść w życie 1 stycznia 2024 r. Przewiduje on wprowadzenie wielu nowych zasad dotyczących wystawiania faktur – zarówno pozytywnych, jak i negatywnych dla podatników. Ze względu na toczące się prace legislacyjne, obecny kształt projektowanych przepisów może ulec zmianom.
Zarówno organ podatkowy, jak i sądy przyznają, że w określonych przypadkach transakcja leasingu zwrotnego („sale and lease back”) może przybrać formę usługi finansowej, zwolnionej od VAT. Możliwość zastosowania zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT nie dotyczy jednak umów, które zakładają nabycie rzeczy od klienta, a następnie oddania mu jej do używania na podstawie umowy najmu – z możliwością późniejszego wykupu. W takiej sytuacji wystąpią bowiem dwie niezależne czynności podlegające opodatkowaniu.
Na stronach Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany nowy projekt nowelizacji ustawy o VAT – datowany na 8 listopada 2022 r. Uwzględnia on niektóre z uwag wniesionych w ramach konsultacji publicznych. Ostateczny zakres i kształt zmian może jeszcze ulec zmianie po przekazaniu projektu do Sejmu. Pewne jest natomiast to, że pakiet SLIM VAT 3 wejdzie w życie najwcześniej 1 kwietnia 2023 r., za wyjątkiem zmian dotyczących sankcji i grupy VAT, które prawdopodobnie zaczną obowiązywać wcześniej.
Choć regulacje dotyczące grup VAT uchwalono już ponad rok temu, a w międzyczasie znowelizowano i wydano do nich objaśnienia podatkowe, nie należy spodziewać się, by nowa forma prawna stała się popularna wśród podatników. Powodem są przede wszystkim zasady ustalania proporcji odliczania podatku naliczonego w sytuacji, gdy zakupy dokonywane przez członków grupy będą służyć zarówno działalności opodatkowanej VAT, jak i zwolnionej, co byłoby powszechnym zjawiskiem w odniesieniu do finansujących powiązanych kapitałowo z bankami.
Subpartycypacja, zgodnie z październikowym wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE, jest zwolniona od VAT. Z perspektywy firm leasingowych rozwiązanie to nadal jest zdecydowanie mniej korzystne niż cesja wierzytelności, w tym dokonana w ramach procesu sekurytyzacji, z uwagi na skutki w podatku dochodowym. W przypadku tej formy finansowania firma leasingowa musi bowiem z góry wykazać przychód podatkowy, wynikający z kwoty otrzymanej od subpartycypanta. Potwierdza to najnowszy wyrok NSA.
Jeżeli kontrahenci umówią się, że uzgodnione warunki do dokonania korekty są spełnione w dacie wystawienia faktury korygującej, to nabywca powinien zmniejszyć kwotę podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym została wystawiona korekta. To konkluzje wyroku WSA we Wrocławiu, który odniósł się do wykładni art. 86 ust. 19a ustawy o VAT. Orzeczenie ma istotne znaczenie zarówno w zakresie faktur dokumentujących nabycie przedmiotów leasingu od zbywców, jak i dotyczących należności z tytułu umów leasingu i najmu, wystawianych na rzecz korzystających.
Umowę, po zawarciu której strony nie wystawiły faktury, można uznać za fakturę, w przypadku gdy zawiera ona wszystkie informacje niezbędne do tego, by organ podatkowy państwa członkowskiego mógł ustalić, czy materialne przesłanki prawa do odliczenia podatku VAT zostały w danym wypadku spełnione. Tak wynika z wyroku TSUE w sprawie C-235/21 Raiffeisen Leasing.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał pierwszy wyrok dotyczący rozliczania wydatków dotyczących samochodów wykorzystywanych przez spółki na estońskim CIT. I choć orzeczenie jest korzystne, to w związku z nadchodzącą zmianą przepisów będzie ono mieć znaczenie głównie historyczne.
WSA w Warszawie orzekł, że w przypadku cesji wierzytelności nie dochodzi do realizacji usługi, która podlegałaby VAT. Sąd uchylił tym samym interpretację Dyrektora KIS, nie zgadzając się w kwestii istnienia wynagrodzenia za dokonywane świadczenie, a także co do tego, że sprzedawana wierzytelność nie ma – jak twierdził fiskus – charakteru „trudnej”. Wyrok dotyczył co prawda cesji z tytułu szkód komunikacyjnych, ale ma on znaczenie również dla podobnych transakcji dokonywanych przez firmy leasingowe. Orzecznictwo w tym obszarze nie jest jednak jednolite, a część wyroków wskazuje na to, że jeśli cesja nie jest opodatkowana VAT, podlega opodatkowaniu PCC.
WSA w Warszawie wskazał, że choć to na dokonującym WDT spoczywa obowiązek udowodnienia, że towary będące przedmiotem transakcji zostały przemieszczone pomiędzy państwami członkowskimi oraz że zostały dostarczone do nabywcy, to organy podatkowe nie są uprawnione do kwestionowania prawa do zastosowania przez podatnika stawki 0% VAT bez wskazania, jakich elementów należytej staranności nie dopełnił. Orzeczenie wydane dla jednego z Klientów Kancelarii Gekko Taxens może przyczynić się do ograniczenia stosowania takich praktyk przez fiskusa.
Część planowanych zmian w obszarze podatku od towarów i usług jest procedowanych w ramach pakietu VAT e-commerce. Obecnie ustawa została rozpatrzona przez Senat i oczekuje na przekazanie jej do podpisu Prezydenta. Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2024 r. i będą dotyczyć głównie dostawców usług płatniczych.
Podatnicy, którzy poza działalnością opodatkowaną wykonują jednocześnie czynności zwolnione z VAT lub takie, które w ogóle nie podlegają opodatkowaniu, nie mają prawa do odliczania VAT od zakupów w pełnej wysokości, a jedynie w części. W ramach pakietu SLIM VAT 3 przewidziano zmiany w sposobie takiego częściowego odliczania VAT naliczonego. Część z nich obowiązywać będzie w stosunku do rozliczeń za rok 2022.
Pakiet SLIM VAT 3 ma wprowadzić kilka uproszczeń w obszarze ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. Wprowadzane zmiany będą istotne dla podatników, którzy wykorzystują kasy rejestrujące online (w tym wirtualne), oraz tych, którzy korzystają ze zwolnienia z VAT (podmiotowego i przedmiotowego).
Pakiet SLIM VAT 3 przewiduje wprowadzenie bloku zmian obejmujących wiążące informacje stawkowe (WIS), wiążące informacje akcyzowe (WIA), wiążące informacje taryfowe (WIT) i wiążące informacje o pochodzeniu (WIP). Nowe regulacje, dotyczące m.in. WIS, mają zacząć obowiązywać 1 kwietnia 2023 r., ale projektowany przepis przejściowy przewiduje, że nowelizowane (zdaniem Ministerstwa Finansów – doprecyzowywane) regulacje będą miały zastosowanie także do informacji wydanych w oparciu o obowiązujące, korzystniejsze dla wnioskodawców przepisy.
Nowelizacja ma wprowadzić zwolnienie z VAT dla usług zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi z siedzibą w innych państwach członkowskich oraz zliberalizować warunki stosowania zwolnienia z VAT dla importu samochodów osobowych i innych pojazdów przeznaczonych do użytku m.in. przez zagraniczny personel dyplomatyczny.
Zmiany wprowadzane w ramach Pakietu SLIM VAT 3 będą dotyczyły mechanizmu podzielonej płatności oraz rachunku VAT. W szczególności nowelizacja będzie istotna dla podmiotów uczestniczących w faktoringu oraz podmiotów, które planują stworzyć grupę VAT. Zmiany mają zacząć obowiązywać 1 stycznia 2023 r.
Dokonanie dostawy towaru, podpisanie protokołu odbioru, a może uruchomienie urządzenia – to które z tych zdarzeń wyznaczy moment powstania obowiązku podatkowego na gruncie VAT jest przedmiotem licznych wątpliwości po stronie finansujących, korzystających, a także zbywców skomplikowanych maszyn czy linii produkcyjnych, które są przedmiotem umów leasingu. Wartościowych wskazówek dla podatników w tym zakresie dostarcza niedawna interpretacja Dyrektora KIS.
Środki pieniężne przekazywane przez klientów pracownikom restauracji w postaci dobrowolnych napiwków nie stanowią przychodu dla spółki w świetle ustawy o CIT. Przychód w takiej sytuacji powstaje natomiast po stronie kelnerów. To konkluzje niedawnej interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora KIS. W poprzednich fiskus przyznawał również, że napiwki – jeśli są dla klienta dobrowolne, a restauracja nie pobiera z nich żadnych kwot dla siebie – to nie stanowią one jej obrotu, który należy opodatkować VAT.
Trzecia odsłona pakietu SLIM VAT zakłada powrót do odliczenia VAT z tytułu WNT bez konieczności otrzymania faktury. Jego wejście w życie może po 9 latach przywrócić neutralność i proste rozliczenia VAT z tytułu WNT.
Po kilku miesiącach oczekiwania rozpoczęły się konsultacje publiczne zmian w przepisach w ramach zapowiadanego już na początku roku pakietu SLIM VAT 3. Jak wskazuje nazwa pakietu, projektowane regulacje mają dotyczyć podatku VAT. Sama ustawa zmieniająca obejmie natomiast nie tylko ustawę o podatku od towarów i usług, ale też ustawę o podatku akcyzowym, ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prawo bankowe, ordynację podatkową, prawo celne i ustawę wprowadzającą Polski Ład.
